مجموعه قوانین کاربردی سبز نوین (همراه حقوقدان) ، ابراهیم مشعوفمجموعه محشی از جرایم علیه زنان و اقدامات ملی در حمایت از زنان ، امید محمدی
 
مجموعه محشی از  قوانین و مقررات ازدواج موقت ، امیدمحمدی
مشاهده تصوير سايز كامل
قيمت هر واحد (عدد): 130,000 ریال
نام کالا: مجموعه محشی از قوانین و مقررات ازدواج موقت ، امیدمحمدی
کد کالا: 116
پرسش در مورد محصول: پرسيدن يك سوال درباره اين كالا
 
توضيحات بيشتر:

نام کتاب: مجموعه محشی از قوانین و مقررات ازدواج موقت به همراه مقالی از ازدواج مجدد

مؤلف: امید محمدی

{: صفحه آرا: الهام سماواتیان

{ناشر: اندیشه سبز نوین، 66973277- 66463518

{ناشر همکار: اندیشه عصر

{شابک: 978-600-8106-32-6

 

مرکز پخش: اندیشه سبز نوین

تهران- میدان انقلاب- خیابان منیری جاوید (اردیبهشت)- ساختمان اردیبهشت

پلاک 71- طبقه اوّل (مشعوف)

تلفن: 66463518                      دورنویس: 66973278

www.bookeshop.ir


فهرست مطالب

کلیات.................................................................................... 5

فصل اول: صلاحیت و آیین دادرسی دادگاه خانواده در رسیدگی به دعاوی نکاح موقت................................ 9

فصل دوم: تحقق نکاح منقطع..................................................................... 31

مبحث اول: شرایط صحت نکاح موقت.......................................................... 31

مبحث دوم: لزوم ثبت نکاح موقت........................................................... 33

فصل سوم: انحلال نکاح منقطع................................................................... 41

مبحث اول: موارد انحلال نکاح موقت........................................................... 41

مبحث دوم: لزوم ثبت انحلال نکاح موقت...................................................... 43

فصل چهارم: حقوق مالی زوجه موقت.............................................................. 45

مبحث اول: مهریه......................................................................... 45

مبحث دوم: اجرت المثل ایام زوجیت......................................................... 66

مبحث سوم: نفقه.......................................................................... 70

مبحث چهارم: ارث... 78

مبحث پنجم: مستمری.. 79

مبحث ششم: هزینه های انجام شده در زندگی از سوی زوجه ی موقّت... 80

فصل پنجم: جرایم مربوط به ازدواج موقت.......................................................... 83

مبحث اول: عدم ثبت ازدواج موقت.......................................................... 83

مبحث دوم: انکار یا ادعای زوجیت بر خلاف واقع................................................... 89

مبحث سوم: ترک انفاق...................................................................... 92

مبحث چهارم: ازدواج با معتده و ذات البعل (جرم چند شوهری).......................................... 93

مبحث پنجم: ضرب و جرح زوجه (اعم از دائم و منقطع)................................................ 96

مبحث ششم: تدلیس در ازدواج موقت........................................................... 97

مبحث هفتم: جرم زنای زوجه موقت............................................................ 99

نمونه عقدنامه موقت.......................................................................... 111

ضمیمه (مقالی از ازدواج مجدد اتکیه برقانون حمایت خانواده سال 1391 )........................................ 113

مقدمه................................................................................... 115

چکیده................................................................................... 117

فصل اول: دادگاه صالح در خصوص دعوای ازدواج مجدد.................................................. 119

فصل دوم:  ضمانت اجرای کیفری انجام ازدواج مجدد................................................... 125

فصل سوم: شرایط ازدواج مجدد.................................................................. 129

فصل چهارم:  ضمانت اجرای مدنی ازدواج مجدد؛ اعمال وکالت در طلاق از سوی زوجه اول در صورت ازدواج مجدد زوج...... 133

فصل پنجم: ثبت ازدواج مجدد................................................................... 139

گفتار اول: دعوای زوجه مبنی بر الزام زوج به ثبت نکاح دائم دوم در دادگستری و عدم قابلیّت اقدام از طریق ثبت احوال. 139

گفتار دوم: عدم درج ازدواج و طلاق مجدد غير مدخوله در المثناي شناسنامه..................................... 140

نتیجه.................................................................................... 143

منابع و مآخذ............................................................................... 145

کلیات

نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در جهت محوریت و استواری روابط خانوادگی، نکاح دائم را که مبنای تشکیل خانواده است مورد حمایت قرار می­دهد و نکاح موقت به عنوان نهادی معتبر و کارا اما استثنایی در نظام حقوقی ایران، نیز تابع موازین شرعی و مقررات قانون مدنی است که باید احکام و قواعد مربوط به آن روشن گردد تا روابط حقوقی افراد در آن با چالش مواجه نشود. یکی از این ابعاد موارد الزامی ثبت نکاح موقت خصوصاً بارداری زوجه است. حقوق مالی زوجه موقت (مانند مهریه، نفقه، هزینه­های انجام شده و...) به عنوان محور اصلی این روابط و دادگاه صالح رسیدگی کننده به آن ها از دیگر دغدغه های این نوشتار است. جرایم واقع شده در این نهاد (مانند عدم ثبت در موارد الزامی، متعه با معتده و ذات البعل، ترک انفاق در موارد شرط انفاق ...) از دیگر ابعاد این بررسی است. متأسفانه قانونگذار در تحولات اخیر قانونگذاری ازدواج موقت را بر ازدواج مجدد ترجیح داده و احکام مربوط به ازدواج مجدد را به فراموشی سپرده و در مواردی نادر در لفافه بیان داشته؛ و النادر کالمعدوم!

 

ديدگاه­هاي مخالفين و موافقينِ ازدواجِ موقت و ذكرِ احكام آن در مقررات را می­توان به نحو ذیل تبیین نمود.

  • نظر مخالفين ازدواج موقت:

در خصوص متعه و رواج آن حتي ذكر آن در مقررات انتقادهايي صورت گرفته كه از جمله­ي آن ها نظر آيه الله صانعي درباره­ي عقد متعه است . ايشان در اين رابطه چنين اظهار نظر مي­فرمايند: «مشروعيت عقد موقت و متعه، في الجمله براي مواقع اضطراري همانند جنگ­هاي طولاني، جزو مسلمات مذهب شيعه است و اساساً، مشروعيتش براي موارد اضطراري است و عامل جلوگيري از فساد در همان زمينه مي­باشد و جلوگيري از فحشا و منكرات  نماز واقعي است (عنكبوت 29،آيه 45)... به نظر اينجانب نه تنها متعه نمي­تواند مانع فساد باشد بلكه اگر متعه از موارد في الجمله­اش خارج شود و در عرض ازدواج دائم قرار گيرد اساس زندگي و كانون­هاي گرم خانواده را به خطر نابودي انداخته و بي­بند و باري ناشي از آن ، جامعه را از جهات عديده به سقوط مي­كشاند.-روزنامه توسعه 13/5/81  ص  1-»

در استفتائات وي نيز آمده است:

« ... به طور كلي بايد توجه داشت كه اساساً عقد موقت در اسلام براي ضرورت است نه عياشي مشروع و عدل ازدواج دائم قرارگرفتن. بنابراين براي كساني كه همسرشان در اختيار آن­ها است و مي­توانند غريزه­ي جنسي را به وسيله­ي همسر اطفاء نمايند عقد موقت، به نظر اينجانب محل اشكال بلكه محكوم به منع و عدم جواز است و وسيله خراب شدن و از بين رفتن كانون و محيط سكن و آرامش و صدها ضرر ديگر.» [1]

  • نظر موافقين ازدواج موقت:

بر اساس نظريه جامعه مدرسين حوزه­ي علميه قم؛ نظر جديدي كه آقاي صانعي درباره­ي ازدواج موقت ابراز داشته چيزي نيست مگر همان ديدگاه اهل سنت به اين نوع ازدواج كه در تضاد كامل با ديدگاه اجماعي فقيهان شيعه درباره­ي جواز بلكه استحباب از­دواج موقت است لذا بررسي نقاط ضعف موجود در فتواي مذكور دفاع از فقه شيعه محسوب مي­شود.

1- هيچ يك از فقيهان شيعه نگفته­اند كه مشروعيت اين عقد را در صورت اضطرار باور دارند فقهايي كه به اجماعي بودن اين عقد اشاره كرده­اند، هيچ كدام آن را مقيد به حالت اضطرار نساخته­اند وقتي اجماعات باب متعه، همه مطلق است و در مسائل مربوط به اين عقد دركتاب­هاي فقهي شيعه حتي يك فرع را نمي­توان يافت كه درآن قيد «اضطرار» در فتوا به جواز، دخيل دانسته شده باشد. اين اطلاق فتواي فقيهان شيعه نيز به دليل اطلاق آيات و روايات، مربوط به متعه است كه به ذكر دو نمونه بسنده مي­شود:

الف: آيه «فما استمتعتم به منهن فآتوهن اجورهن فريضه»-نساء (4) آيه 24-

ب: روايت امام صادق (ع) كه فرمودند:

«يستحب للرجل ان يتزوج المتعه و ما احب للرجل منكم ان يخرج من الدنيا حتي يتزوج المتعه و لو مره»؛

براي مرد، مستحب است كه متعه كند و دوست ندارم مردي از شما از دنيا بيرون رود مگر آن كه و لو يك بار متعه كرده باشد.

در هر حال مطرح كردن قيد اضطرار  در مسأله متعه اساساً مربوط به اهل سنت است. عمر بن خطاب چند سال پس از به خلا­فت رسيدنش ، متعه را تحريم كرد و اعلام كرد: دو متعه در زمان رسول خدا (ص) بود كه من اكنون آن­ها را حرام مي­كنم و هر كه را كه مرتكب آن شود كيفر مي­دهم يكي متعه زنان؛ پس دست نخواهم يافت بر مردي كه زني را تا مدت مشخصي متعه كرده باشد مگر آنكه وي را رجم و در زير سنگ­ها مدفون خواهم كرد و دومي متعه حج.

2- اسلام دين كامل و جهان شمول است و براي همه­ي زمان­ها و مكان­­ها قابليت دارد. در اين دين انواع مختلفي از روابط جنسي مشروع در نظر گرفته شده است تا كار، بر مسلمانان سخت نگردد. چرا آقاي صانعي از اين كه ازدواج موقت عدل ازدواج دائم قرارگيرد بر مي­آشوبد و اساس زندگي­ها و كانون­هاي گرم خانواده­ها و جامعه­ها در خطر سقوط مي­بيند در حالي كه خطر اصلي فحشاء و بي­بند و باري­هاي جنسي نا مشروع رو به رشد است نه ازدواج موقت مشروع و قانوني!

3- روش مورد نظر آقاي صانعي در حقيقت شيوه­ي تك همسري است زيرا وي براي شخصي كه همسر دارد ازدواج موقت را ممنوع مي­داند، از سوي ديگر جواز تعدد زوجات را منوط به رضايت همسر مي­داند و معلوم است كه زنان جز در موارد اندكي به اين كار رضايت نخواهند داد. پس در عمل مرد متاهل نه جايز است زن ديگر بگيرد نه متعه كند. پس معلوم نيست براي چه خداوند تعالي در قرآن فرموده است:

«فانكحوا ما طاب لكم من النساء مثني و ثلاث و رباع.»-نساء(4)آيه 3-

اين آيه كه گرفتن تا چهار همسر را براي مرد مسلمان جايز مي­شمارد در فقه آقاي صانعي در عمل لغو مي­نمايد.

در هر حال هنگام تصویب این ماده قانونی رئیس وقت مجلس شورای اسلامی در موافقت با این مصوبه­ای راجع به ازدواج موقت در قانون حمایت خانواده چنین نظر داده­اند: «نکاح موقت در اسلام هست و در آن تردیدی نیست، این موضوع در جامعه می­تواند از فحشا جلوگیری کند و تردید در آن نیست. چطور آن­هایی که به موضوع ازدواج موقت ایراد می­گیرند و آن را ناصواب می­دانند نسبت به فحشایی که در غرب وجود دارد هیچ موضوع نمی­گیرند، آن­ها نسبت به فحشای بی در و پیکر که کانون­های تمدن غرب را از بین می­برد ایراد نمی­گیرند، اما به قانون اسلامی که ازدواج موقت با ضابطه آمده ایراد می­گیرند و آن را منفی تلقی می­کنند.»

نکته – نکاح مرد مسلمان یا زن کتابیه به صورت دائم باطل است؛ ولی به صورت منقطع مانعی ندارد. این نظریه توسط مشهور امامیه ابراز شده که مستند آن جمع بین نصوص وارده است؛ یعنی جمع بین ادله­ای که ظهور در منع نکاح به طور مطلق دارند با ادله­ای که ظهور در منع نکاح به طور مطلق دارند.[2] نظر تحریر الوسیله در مورد ازدواج مرد مسلمان با زن کتابیه چنین است: «به نحو منقطع اقوی جواز و به نحو دائم احوط ترک است.»

در هر حال با توجه به دشواری­های اقتصادی که در راه تشکیل خانواده و انجام ازدواج دائم، همیشه وجود داشته و به خصوص در زمان ما بیشتر شده نباید تحت تأثیر تبلیغات نادرست فرهنگ­های بیگانه، نکاح منقطع را محکوم کرد و یا آن را به عنوان نهادی شرم آور تلقی نمود. ما در پی انکار سوء استفاده برخی از این نهاد و تمهید حقوقی و استفاده از آن برخلاف مبانی اخلاقی و اجتماعی آن، نیستیم اما باید توجه داشت که در جوامعی مانند جامعه کنونی ما که به دلایل گوناگون فاصله زیادی میان زمان آغاز بلوغ و نقطه فوران غرایز جنسی جوانان تا زمان امکان تشکیل زندگی زناشویی وجود دارد، چه راهی برای حل مشکل و طوفان جنسی جوانان در این دوران بحرانی می­توان اندیشید؟ آیا می­توان با موعظه و اندرز، روح رهبانیّت را به طور موقّت در آنان تزریق نمود؟

همچنین این نکته مسلّم است که در زمان خلیفه دوم (عمر) ازدواج منقطع اعلام گردید و این جمله متن گفته­ی اوست: «مُتعَتان کانَتا علی عهد رَسول الله (ص) حلالاً و أنا اَنهی عَنهما و اُعاقبُ عَلَیهما» که یکی از آن دو متعه، متعه­ی نکاح بود. وقتی فردی از اهل شام از فرزند خلیفه­ی دوم (عبدالله بن عمر) راجع به حکم ازدواج موقّت سوال کرد، وی گفت: حلال است. آن مرد گفت: «ولی پدرت آن را حرام نمود! وی گفت: آیا اگر پدر من از آن نهی نموده باشد، درحالی که رسول خدا (ص) آن را مجاز دانسته باشد، تو سنّت رسول الله (ص) را رها می­کنی و پیروی از پدر من خواهی کرد.[3]

 

اصل اشتراک احکام همسر دائمی و موقت: ذکر این نکته لازم است که نکاح موقت و دائم در اکثر احکام و آثار با یکدیگر مشترکند به جز آثار و احکامی چند از نظر مهر، نفقه و شرایط که در مواد قانون مدنی به آن اشاره است.

 


[1] (يوسف صانعي، مجمع المسائل، ج2، ص 439-440  سوال و جواب 1271)

[2] بررسی فقهی حقوق خانواده، ص151.

[3] به نقل از محقق داماد، بررسی فقهی حقوق خانواده، ص210 و 211.

تصاوير محصول :
 

 
نمايش سبد خريد
سبد خريد شما در حال حاضر خالی می باشد.

جستجوی پیشرفته

نماد اعتماد الکترونیکی